چگونه تمرکز کودک را افزایش دهیم؟ ۱۰ راهکار کاربردی برای والدین
واقعیت این است که تمرکز یک مهارت قابل تقویت است و محیط، نوع فعالیت، میزان خواب، علاقه کودک و شیوه برخورد بزرگسالان میتوانند روی آن تأثیر بگذارند.
۱. از کودک انتظار متناسب با سنش داشته باشید
یکی از اشتباهات رایج این است که از کودک انتظار داشته باشیم برای مدت طولانی مانند یک بزرگسال روی یک فعالیت بماند.
مدت تمرکز کودکان به سن، نوع فعالیت و میزان جذابیت آن بستگی دارد. بنابراین بهتر است به جای مقایسه کودک با خواهر، برادر یا همکلاسیهایش، روند پیشرفت خودش را دنبال کنید.
اگر کودک امروز پنج دقیقه با یک فعالیت درگیر میشود و بعد از مدتی میتواند هفت یا ده دقیقه ادامه دهد، همین پیشرفت ارزشمند است.
۲. فعالیتهای کوتاه اما هدفمند انجام دهید
برای تقویت تمرکز کودک همیشه به فعالیتهای طولانی نیاز ندارید.
گاهی یک بازی پنج تا ده دقیقهای که کودک باید در آن دقت کند، قوانین را به خاطر بسپارد و به موقع واکنش نشان دهد، میتواند تمرین خوبی برای توجه باشد.
- چند شیء را مشاهده کنید و بعد جای یکی از آنها را تغییر دهید.
- یک الگوی حرکتی را به خاطر بسپارد و تکرار کند.
- بین چند تصویر، تفاوتها را پیدا کند.
- با شنیدن یک کلمه مشخص، حرکت خاصی انجام دهد.
۳. بازی را وارد تمرین تمرکز کنید
کودک معمولاً در فعالیتی که برایش جذاب است، مشارکت بیشتری نشان میدهد.
به همین دلیل بازی میتواند یکی از بهترین ابزارها برای تقویت توجه و تمرکز باشد.
بازیهای حرکتی، بازیهای حافظه، بازیهای سرعت واکنش، فعالیتهای ساختنی و بازیهایی که نیاز به رعایت قانون دارند، میتوانند کودک را وادار کنند که به دستورها توجه کند، اطلاعات را به خاطر بسپارد و تصمیم بگیرد.
برای اجرای بعضی از این فعالیتها، میتوانید از لیوانچینی و کاپگیم جنبجو بهعنوان ابزاری برای تمرین توجه، سرعت واکنش و هماهنگی استفاده کنید.
۴. محیط را از عوامل حواسپرتی خالی کنید
گاهی مشکل اصلی خود کودک نیست؛ محیط بیش از حد محرک دارد.
اگر قرار است کودک فعالیتی انجام دهد، تا حد امکان تلویزیون، تلفن همراه، صدای اضافی و وسایل غیرضروری را از اطرافش حذف کنید.
۵. دستورها را کوتاه و واضح بیان کنید
وقتی چند دستور را پشت سر هم به کودک میدهیم، احتمال فراموش کردن بخشی از آنها بیشتر میشود.
به جای چند دستور همزمان، کارها را مرحلهای کنید و اجازه دهید کودک هر مرحله را کامل کند.
۶. خواب و استراحت را جدی بگیرید
کودکی که خسته است، معمولاً نمیتواند مانند زمانی که انرژی کافی دارد روی فعالیت تمرکز کند.
خواب کافی، زمان استراحت مناسب و داشتن برنامه نسبتاً منظم روزانه میتواند زمینه بهتری برای توجه و یادگیری فراهم کند.
۷. فعالیت بدنی را فراموش نکنید
تمرکز فقط یک فعالیت پشت میز نیست.
بازیهای حرکتی میتوانند کودک را در موقعیتهایی قرار دهند که همزمان باید حرکت کند، به محیط توجه داشته باشد، دستور را دنبال کند و تصمیم بگیرد.
۸. از تشویق درست استفاده کنید
اگر هر بار که کودک حواسش پرت میشود به او بگوییم «تو اصلاً تمرکز نداری»، ممکن است این جمله به تصویری تبدیل شود که کودک از خودش پیدا میکند.
بهتر است تلاش و پیشرفت او را ببینیم و به جای تمرکز بر اشتباه، رفتار مطلوب را مشخص و تقویت کنیم.
۹. تمرین را به اجبار تبدیل نکنید
اگر کودک هر روز مجبور شود مدت طولانی تمرینهایی را انجام دهد که برایش جذاب نیستند، ممکن است نسبت به فعالیتهای آموزشی مقاومت بیشتری پیدا کند.
تمرینهای کوتاه، متنوع و متناسب با علاقه کودک معمولاً انتخاب بهتری هستند.
۱۰. پیشرفت کودک را در طول زمان بررسی کنید
تمرکز در یک روز تغییر نمیکند. ممکن است کودک یک روز بسیار خوب عمل کند و روز دیگر به دلیل خستگی، هیجان یا شرایط محیطی عملکرد ضعیفتری داشته باشد.
به جای قضاوت بر اساس یک جلسه، روند چند هفتهای را بررسی کنید.
- آیا کودک مدت بیشتری روی فعالیت میماند؟
- آیا دستورها را بهتر به خاطر میسپارد؟
- آیا کمتر وسط فعالیت رها میکند؟
- آیا میتواند قوانین بازی را بهتر دنبال کند؟
یک نکته مهم درباره حواسپرتی کودک
حواسپرتی همیشه به معنی وجود یک مشکل جدی نیست. سن کودک، خستگی، گرسنگی، هیجان، جذاب نبودن فعالیت و محیط شلوغ میتوانند روی میزان توجه کودک اثر بگذارند.
اگر نگرانی شما درباره توجه و تمرکز کودک شدید، مداوم یا همراه با مشکلات قابل توجه در یادگیری و زندگی روزمره است، بهتر است موضوع را با متخصص مربوطه مطرح کنید.
تمرکز را میتوان با بازی تمرین کرد
در جنبجو، هدف ما این نیست که کودک را ساعتها پشت میز بنشانیم تا «تمرکز کند». فعالیتهای حرکتی و بازیهای هدفمند میتوانند فرصتی باشند تا کودک در شرایطی جذاب، مهارتهایی مانند توجه، واکنش، حافظه، هماهنگی و پیروی از قوانین را تمرین کند.
برای تقویت مهارتهای کودک از بازی شروع کنید
برای آشنایی با فعالیتها و خدمات جنبجو میتوانید صفحه کلاسهای بازی و ورزش کودکان را ببینید. همچنین برای خانوادههایی که به دنبال مجموعهای آماده از تمرینها و بازیهای مرتبط با تمرکز هستند، پکیج افزایش تمرکز کودک جنبجو میتواند گزینه مناسبی باشد.
کلاسهای جنبجو 🛒 محصولات آموزشیجمعبندی
تقویت تمرکز کودک یک فرایند تدریجی است. به جای اینکه از کودک انتظار داشته باشیم ناگهان برای مدت طولانی تمرکز کند، بهتر است با فعالیتهای کوتاه، بازیهای هدفمند، محیط مناسب، خواب کافی، فعالیت بدنی و بازخورد مثبت شروع کنیم.
مهمتر از همه اینکه پیشرفت کودک را با خودش مقایسه کنیم، نه با دیگران.
تمرکز یک مهارت است؛ و مهارتها با تمرین درست، تجربه و فرصت رشد میکنند.